Absolwent AWF Warszawa, magister fizjoterapii. Współzałożyciel Doctor BEST. W Centrum Rehabilitacji Sportowej (późniejszym CRS Clinic) pracował od 05.2009 do 02.2016....

Jesteś profesjonalistą czy ambitnym amatorem? Okiem fizjoterapeuty sportowego: jakie kontuzje wiążą się z bieganiem?

LOSANGELES, CA: MAY 23, 2009: Victor Beyer , of Los Angeles, lies on the sidewalk following after running The Los Angeles Marathon Race May 25, 09(Barbara Davidson/ LosAngelesTimes)

Bieganie wymaga stosunkowo małego nakładu finansowego przy tym jest jednocześnie najpopularniejszą metodą aktywności rekreacyjnej lub sportowej wśród amatorów. Jako fizjoterapeuta zajmujący się działką ortopedii regularnie spotykam się z tzw. ambitnymi amatorami. Któż to taki ? W najprostszym, telegraficznym skrócie ambitny amator to osoba, która wykonuje zbliżoną liczbę jednostek treningowych (równie długich) i ilość startów jak zawodowy sportowiec. Różnica, która pojawia się między tymi dwoma osobami to dodatkowa praca jako źródło utrzymania, którą wspomniany amator musi wykonywać, często w czasie kiedy zawodowiec się regeneruje. Nie trzeba tutaj wielkiej wiedzy medycznej, żeby zauważyć, że liczba godzin spędzonych na treningach musi mieć odpowiednik w postaci regeneracji. Stąd niedługa droga do urazów o charakterze przeciążeniowym lub zmęczeniowym. Są to urazy, które tworzą się z czasem, gdzie trenujący   zmienia warunki treningowe np.: buty, nawierzchnia czy rodzaj treningu. Czy to oznacza, że początkujący biegacz wolny jest od wszelkiego rodzaju urazów? Otóż nie. Też jest to grupa narażona na kontuzje, które często mają inny mechanizm powstania.

Dla  fizjoterapeuty istotne jest wyłapanie tych zależności, które spowodowały wystąpienie kontuzji czy przeciążenia. Współpraca z fizjoterapeutą to nie tylko przyjemne, lub często mniej przyjemne sposoby pracy w gabinecie. Ustalony często na pierwszych spotkaniach plan działania dotyczy często regularnej pracy biegacza w domu. Kto jak kto, ale już osoby uprawiające bieganie czy triathlon wiedzą jak ważny jest pewnego rodzaju rygor w podchodzeniu do treningów, który powinien przełożyć się na proces dochodzenia do siebie w trakcie wystąpienia kontuzji.

Bieganie a ryzyko kontuzji

przykładowe ostatnie zdjęcia i działania (10)

 

Chciałbym przekazać Wam trochę wiedzy na temat najczęściej występujących kontuzji wśród osób uprawiających bieganie, z którymi spotykam się w klinice. Wiedzę tą podeprę statystykami i terminologią medyczną, która ułatwi Wam zrozumienie dlaczego wystąpiła kontuzja i sposób dochodzenie do siebie.

Najczęściej występujące urazy wśród biegaczy:

– dolegliwości związane z zapaleniem w obrębie rozcięgna podeszwowego

– ból przedni kolana – problemy ze stawem rzepkowo-udowym

– tendinopatia ścięgna Achillesa

– „shin splints” – ból przedni goleni

Teraz czas na krótką charakterystykę poszczególnych bohaterów, albo jak kto woli antybohaterów:

  • Zapalenie rozcięgna podeszwowego charakteryzuje się bólem podeszwowej strony stopy, często ból ten jest zlokalizowany w okolicach pięty. Najbardziej zauważalne w początkowych etapach po okresie bezczynności (po nocy, po dłuższym siedzeniu), również w okresie zwiększonej aktywności fizycznej. Dolegliwość ta często dotyczy początkujących biegaczy. Szczególnie podatni są biegacze z wyższym indeksem BMI. Powodem występowania tej dolegliwości jest przeciążenie tkanki rozcięgna podeszwowego w wyniku adaptacji do dużych obciążeń, mała elastyczność mięśni łydki czy ograniczona ruchomość w obrębie stawów skokowych.
  • Przedni ból kolana wg statystyk British Journal of Orthopedic Medicine stanowi od 25-40% wszystkich problemów z kolanem, z którymi pacjenci zgłaszają się do klinik sportowych. Zazwyczaj jest odczuwalny w okolicy podrzepkowej, często bocznie od rzepki. Przy czym trzeba wspomnieć, że w tej okolicy jest wiele struktur, które moga dawać objawy bólowe i często tylko znalezienie właściwej diagnozy pozwoli na wyzdrowienie. Jest to dolegliwość, która w początkowej fazie pojawia się tylko przy aktywności – bieganiu, w zaawansowanych stanach często pojawia się przy prostych czynnościach takich jak kucanie, czy wchodzenie po schodach. Powodami wystąpienia przedniego bólu kolana najczęściej są osłabienie siły mięśni okolicy bioder, osłabienie mięśnia czworogłowego, adaptacji powierzchni stawowych do wyższych obciążeń( często przy zmianie rodzaju treningu), zmniejszona elastyczność grup mięśniowych prostujących i zginających staw kolanowy. Dodatkowo częstą przyczyną jest nasza „niekorzystna” anatomia czyli zmiany w budowie stawów rzepkowo-udowych, które niekorzystnie wpływają na biomechanikę biegu.
  • Tendinopatia ścięgna Achillesa dotyczy wielu sportowców, których dyscypliny związane są z bieganiem. Nie jest do dolegliwość o charakterze zapalnym, ale degenaracyjnym, zwyrodnieniowym co oznacza, że nie toczy się tam jak kiedyś sądzono klasyczny proces zapalny. Charakterystyczny miejscem bólu jest oczywiścia samo ściągno Achillesa. Najczęściej ta kontuzja zaczyna się od uczucia sztywności w obrębie ścięgna, szczególnie rano bezpośrednio po wstaniu – pacjenci muszą „rozchodzić” ból. W późniejszym etapie ból zaczyna pojawiać się podczas treningu oraz po jego zakończeniu. Jeżeli Was Achilles jest bolesny przy dotyku to też może być oznaką zmian o charakterze tendinopatii. Powodem występowania tej dolegliwości jest nadmierne obciążenie ścięgna w wyniku wydłużenia czasu trwanie wysiłku, bądź jego intensywności.kontuzje w bieganiu
  • „Shin splint” nie jest terminem medycznym, jest to jedynie termin, który opisuje przewlekły ból goleni pojawiający się podczas biegania. Przedni ból goleni może mieć wiele różnych przyczyn od : zapalenia w obrębie okostnej kości piszczelowej poprzez ból na skutek podwyższonego ciśnienia komory powięziowej w której znajdują się pracujące mięśnie.  Dolegliwość ta dotyczy najczęściej początkujących biegaczy, często ból pojawia się po krótkim czasie od rozpoczęcia treningu i uniemożliwia jego kontynuowanie. U osób z dłuższym stażem treningowym może powstać ryzyko wystąpienia tzw. złamania zmęczeniowego w obrębie kości piszczelowej. Charakterystyczny ból dla tej kontuzji powinien może trwać ok. 4 tygodni, Jeżeli czujecie ból dłużej koniecznie skontaktujcie się z fizjoterapeutą lub lekarzem.